Thực trạng vệ sinh an toàn thực phẩm tại Việt Nam [2024]

Vệ sinh an toàn thực phẩm là một trong những yếu tố quan trọng nhất liên quan đến sức khỏe và thực phẩm của mỗi người. Tuy nhiên, thực trạng về vệ sinh an toàn thực phẩm hiện nay đang đối mặt với nhiều thách thức và vấn đề cần được giải quyết. Trong bài viết này  VSATTP cùng bạn đi sâu vào vấn đề Thực trạng vệ sinh an toàn thực phẩm hiện nay tại Việt Nam. Hãy cùng nhau tìm hiểu về vấn đề quan trọng này và cách mà chúng ta có thể đảm bảo thực phẩm mà chúng ta tiêu thụ là an toàn và lành mạnh.

Thực trạng vệ sinh an toàn thực phẩm hiện nay tại Việt Nam
Thực trạng vệ sinh an toàn thực phẩm hiện nay tại Việt Nam

1. An toàn vệ sinh thực phẩm là gì?

An toàn vệ sinh thực phẩm là một khái niệm được áp dụng trong lĩnh vực quản lý và đảm bảo sự an toàn của thực phẩm từ quá trình sản xuất, chế biến, vận chuyển đến khi tiêu thụ. Nó đảm bảo rằng thực phẩm được sản xuất và tiếp xúc với người tiêu dùng không gây hại cho sức khỏe và không gây nguy cơ cho sự phát tán bệnh tật.

An toàn vệ sinh thực phẩm bao gồm các biện pháp và quy trình nhằm đảm bảo rằng:

  • Thực phẩm không bị ô nhiễm: 

Các biện pháp vệ sinh và kiểm soát được áp dụng để ngăn chặn sự ô nhiễm thực phẩm bởi vi khuẩn, vi rút, nấm, ký sinh trùng, hóa chất độc hại, chất ô nhiễm từ môi trường và các tác nhân gây bệnh khác.

  • Thực phẩm được xử lý và bảo quản đúng cách: 

Quá trình chế biến, lưu trữ, vận chuyển và bảo quản thực phẩm được thực hiện theo các quy trình đảm bảo an toàn, từ việc kiểm soát nhiệt độ, đảm bảo vệ sinh cá nhân của người làm việc, đảm bảo vệ sinh môi trường và ngăn chặn sự phát triển của vi sinh vật.

  • Thực phẩm có thông tin đầy đủ và chính xác: 

Thông tin về thành phần, nguồn gốc, hạn sử dụng, cách bảo quản và cảnh báo về dị ứng hoặc nguy cơ sức khỏe khác được ghi rõ trên bao bì và nhãn của sản phẩm.

  • Quản lý và giám sát: 

Các cơ quan chức năng và tổ chức có trách nhiệm quản lý, giám sát và thanh tra vệ sinh an toàn thực phẩm để đảm bảo tuân thủ quy định, kiểm tra và giám sát cơ sở sản xuất, chế biến, vận chuyển và bán lẻ thực phẩm.

An toàn vệ sinh thực phẩm là một yếu tố quan trọng để bảo vệ sức khỏe của người tiêu dùng và đảm bảo an ninh thực phẩm trong xã hội. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa các nguy cơ sức khỏe liên quan đến thực phẩm như nhiễm khuẩn, ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền nhiễm khác.

2. Thực trạng vệ sinh an toàn thực phẩm hiện nay

Thực trạng vệ sinh an toàn thực phẩm hiện nay có thể được mô tả như sau:

  • Tiến bộ trong quy định và quản lý: 

Các quy định và quản lý về vệ sinh an toàn thực phẩm đã được nâng cao và cải thiện trong nhiều quốc gia. Các cơ quan chức năng đã đưa ra các quy chuẩn, quy tắc và hướng dẫn chi tiết để đảm bảo việc sản xuất, chế biến, vận chuyển và tiêu thụ thực phẩm theo các tiêu chuẩn an toàn.

  • Tăng cường giám sát và kiểm tra: 

Các cơ quan chức năng và tổ chức liên quan đã tăng cường công tác giám sát và kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm. Quá trình kiểm tra, thanh tra và giám sát được thực hiện đều đặn tại các cơ sở sản xuất, chế biến và cung cấp thực phẩm để đảm bảo tuân thủ quy định và phát hiện kịp thời các vi phạm.

  • Nâng cao nhận thức của người tiêu dùng: 

Người tiêu dùng hiện nay có nhận thức cao hơn về vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm và quan tâm đến nguồn gốc, chất lượng và an toàn của thực phẩm mình tiêu thụ. Họ thường tìm hiểu về các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và đưa ra những lựa chọn thông minh khi mua sắm và tiêu dùng thực phẩm.

  • Tăng cường truyền thông và giáo dục: 

Truyền thông và giáo dục về vệ sinh an toàn thực phẩm đã được tăng cường. Các chiến dịch giáo dục công chúng, chương trình đào tạo và hoạt động nhằm nâng cao nhận thức và kiến thức về vệ sinh an toàn thực phẩm đã được triển khai rộng rãi để tạo ra những thay đổi tích cực trong hành vi tiêu dùng và quản lý thực phẩm.

  • Thách thức vẫn còn tồn tại: 

Mặc dù đã có những tiến bộ đáng kể, vẫn còn một số thách thức trong lĩnh vực vệ sinh an toàn thực phẩm. Các vi phạm về vệ sinh an toàn thực phẩm vẫn diễn ra, đặc biệt là tại các cơ sở sản xuất và chế biến nhỏ, cơ sở bán lẻ và quầy hàng không chính thức. Ngoài ra, sự phát triển của chuỗi cung ứng thực phẩm toàn cầu cũng tạo ra những thách thức mới trong việc kiểm soát và đảm bảo an toàn thực phẩm.

Tóm lại, dù đã có sự cải thiện trong vệ sinh an toàn thực phẩm, việc duy trì và nâng cao môi trường vệ sinh an toàn thực phẩm vẫn đòi hỏi sự đồng tâm và cố gắng từ phía các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và người tiêu dùng để đảm bảo rằng thực phẩm được sản xuất và tiêu thụ một cách an toàn và không gây hại cho sức khỏe.

3. Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế

Những tồn tại, hạn chế trong công tác ATTP ở Việt Nam có thể do một số nguyên nhân sau:

  • Nhận thức của một bộ phận người dân về ATTP còn chưa đầy đủ, chưa có ý thức lựa chọn, bảo quản thực phẩm an toàn.
  • Một số cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm chưa tuân thủ các quy định về ATTP, vì lợi nhuận mà sử dụng hóa chất, phụ gia thực phẩm không an toàn.
  • Công tác quản lý, kiểm tra, xử lý vi phạm về ATTP còn chưa thực sự hiệu quả.

4. Giải pháp nâng cao vệ sinh an toàn thực phẩm

Giải pháp nâng cao vệ sinh an toàn thực phẩm
Giải pháp nâng cao vệ sinh an toàn thực phẩm

Để nâng cao vệ sinh an toàn thực phẩm, có thể áp dụng các giải pháp sau:

  • Quy định và quản lý chặt chẽ: 

Thiết lập và áp dụng các quy định, quy chuẩn, luật pháp và hướng dẫn cụ thể về vệ sinh an toàn thực phẩm. Tăng cường vai trò của các cơ quan chức năng trong việc giám sát, kiểm tra và thực thi các quy định này. Đồng thời, đảm bảo sự tương tác và hợp tác giữa các bên liên quan để đảm bảo tuân thủ và thực thi hiệu quả.

  • Đào tạo và nâng cao nhận thức: 

Tổ chức các chương trình đào tạo và huấn luyện về vệ sinh an toàn thực phẩm cho người làm việc trong lĩnh vực thực phẩm, bao gồm cả nhân viên sản xuất, chế biến, vận chuyển và bán lẻ. Nâng cao nhận thức và kiến thức của người tiêu dùng thông qua các hoạt động giáo dục công chúng, thông tin đầy đủ và dễ hiểu về vệ sinh an toàn thực phẩm.

  • Kiểm soát ô nhiễm: 

Áp dụng các biện pháp kiểm soát ô nhiễm từ các nguồn khác nhau như vi khuẩn, vi rút, nấm, ký sinh trùng, hóa chất độc hại và chất ô nhiễm môi trường. Đảm bảo các quy trình chế biến, bảo quản, vận chuyển và lưu trữ thực phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn vệ sinh an toàn.

  • Tăng cường giám sát và kiểm tra: 

Đảm bảo sự tăng cường giám sát và kiểm tra định kỳ tại các cơ sở sản xuất, chế biến và bán lẻ thực phẩm. Điều này bao gồm kiểm tra vệ sinh môi trường, vệ sinh cá nhân, quy trình sản xuất và quy trình bảo quản thực phẩm để phát hiện sớm các vi phạm và nguy cơ về vệ sinh an toàn thực phẩm.

  • Thúc đẩy công nghệ và inovasi: 

Sử dụng công nghệ và inovasi để cải thiện quy trình sản xuất, chế biến và bảo quản thực phẩm. Ví dụ, sử dụng công nghệ vi sinh vật học để kiểm soát vi khuẩn, áp dụng công nghệ theo dõi và ghi nhận để truy xuất nguồn gốc thực phẩm, sử dụng các phương pháp bảo quản thực phẩm tiên tiến để kéo dài tuổi thọ và đảm bảo chất lượng.

  • Hợp tác và quan hệ quốc tế: 

Xây dựng quan hệ hợp tác quốc tế trong lĩnh vực vệ sinh an toàn thực phẩm, cùng chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức và tài liệu. Thúc đẩy sự hợp tác trong việc xây dựng hệ thống quản lý an toàn thực phẩm giữa các quốc gia và tổ chức quốc tế.

  • Tăng cường truyền thông và tạo đà: 

Tổ chức các chiến dịch truyền thông và tạo đà nhằm nâng cao nhận thức và ý thức của người tiêu dùng về vệ sinh an toàn thực phẩm. Sử dụng các phương tiện truyền thông đa dạng như truyền hình, radio, báo chí, mạng xã hội để đưa thông tin về vệ sinh an toàn thực phẩm đến cộng đồng. Tạo đà cho sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng và quản lý thực phẩm thông qua các hoạt động giáo dục, sự kiện công cộng và chương trình tuyên truyền.

Tổng quan, việc nâng cao vệ sinh an toàn thực phẩm đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các bên liên quan, từ các cơ quan chức năng, doanh nghiệp đến người tiêu dùng. Đây là một quá trình liên tục và đòi hỏi sự cam kết và nhất quán trong việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát để đảm bảo thực phẩm được sản xuất, chế biến và tiêu thụ một cách an toàn và đáng tin cậy.

5. Các thông tin về tình hình an toàn vệ sinh thực phẩm hiện nay

Tình hình an toàn vệ sinh thực phẩm ở Việt Nam hiện nay vẫn còn nhiều vấn đề đáng lo ngại, thể hiện qua một số biểu hiện sau:

  • Sự gia tăng của các vụ ngộ độc thực phẩm: Theo thống kê của Bộ Y tế, trong 6 tháng đầu năm 2023, cả nước xảy ra 2.600 vụ ngộ độc thực phẩm, làm 2.700 người mắc, 22 người tử vong. Nguyên nhân chính của các vụ ngộ độc thực phẩm là do sử dụng thực phẩm không rõ nguồn gốc, chế biến thực phẩm không đảm bảo vệ sinh, sử dụng hóa chất, phụ gia thực phẩm không đúng quy định.
    Tình trạng sử dụng chất cấm trong sản xuất, chế biến thực phẩm: Tình trạng sử dụng chất cấm trong sản xuất, chế biến thực phẩm vẫn còn diễn biến phức tạp, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng. Một số chất cấm thường được sử dụng trong sản xuất, chế biến thực phẩm là: chất bảo quản, chất tạo màu, chất tạo mùi, chất tạo vị, chất tăng trọng,…
  • Tình trạng sử dụng hóa chất, phụ gia thực phẩm không đúng quy định: Tình trạng sử dụng hóa chất, phụ gia thực phẩm không đúng quy định cũng đang là một vấn đề đáng báo động. Một số hóa chất, phụ gia thực phẩm không đúng quy định thường được sử dụng là: hóa chất bảo quản, phụ gia tạo màu, phụ gia tạo mùi, phụ gia tạo vị,…

Để nâng cao tình hình ATTP, cần có sự chung tay của cả cộng đồng, từ người dân, cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm đến các cơ quan chức năng.

6. Giấy phép vệ sinh an toàn thực phẩm

Theo quy định tại Khoản 01, Điều 11 của Nghị định 15/2018/NĐ-CP về việc cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, tất cả các cơ sở sản xuất kinh doanh ngành thực phẩm phải có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm khi hoạt động.

Tuy nhiên, theo Khoản 01, Điều 12 của cùng Nghị định, có một số trường hợp được miễn giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm trong một thời gian nhất định. Đây bao gồm:

  • Cơ sở sản xuất, chế biến, gia công, đóng gói, nhập khẩu thực phẩm có quy mô nhỏ, không có nguy cơ gây hại đến sức khỏe người tiêu dùng hoặc không áp dụng các quy trình công nghệ có thể gây nguy hiểm đến sức khỏe người tiêu dùng theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế.
  • Các cơ sở sản xuất, chế biến, gia công, đóng gói, nhập khẩu thực phẩm đặc biệt, thực phẩm chức năng, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm chức năng dùng cho trẻ em dưới 36 tháng tuổi, thực phẩm chức năng dùng cho người già từ 70 tuổi trở lên phải xin giấy phép riêng theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế.

>>>>>>>>Xem thêm: Thủ tục xin giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm [2023]

7. Lưu ý 

Vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP) tại Việt Nam đang có những tiến bộ nhất định, nhưng vẫn còn nhiều lỗ hổng cần được quan tâm và giải quyết. Dưới đây là một số lưu ý về thực trạng VSATTP tại Việt Nam năm 2024:

Mặt tích cực:

  • Nâng cao nhận thức: Nhận thức của người dân về tầm quan trọng của VSATTP đã được nâng cao đáng kể. Nhiều người tiêu dùng đã biết cách lựa chọn thực phẩm an toàn và sử dụng thực phẩm đúng cách.
  • Cải thiện hệ thống quản lý: Hệ thống quản lý VSATTP đã được cải thiện đáng kể. Các cơ quan quản lý nhà nước đã tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm về VSATTP.
  • Phát triển hạ tầng: Hạ tầng phục vụ cho sản xuất, chế biến và bảo quản thực phẩm được cải thiện. Nhiều cơ sở sản xuất, chế biến thực phẩm đã được đầu tư trang thiết bị hiện đại, áp dụng các công nghệ tiên tiến để đảm bảo VSATTP.

Mặt tiêu cực:

  • Vi phạm VSATTP còn nhiều: Vi phạm VSATTP vẫn còn xảy ra khá phổ biến, đặc biệt là ở các cơ sở sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ.
  • Năng lực quản lý còn hạn chế: Năng lực quản lý VSATTP của một số địa phương còn hạn chế.
  • Thiếu hụt nguồn nhân lực: Thiếu hụt nguồn nhân lực có chuyên môn về VSATTP.
  • Nhận thức chưa đầy đủ: Một số người dân vẫn còn chủ quan trong việc lựa chọn và sử dụng thực phẩm.

Một số vấn đề cần quan tâm:

  • Ngộ độc thực phẩm: Ngộ độc thực phẩm vẫn là một vấn đề nhức nhối tại Việt Nam. Mỗi năm, có hàng nghìn người bị ngộ độc thực phẩm, trong đó có nhiều trường hợp tử vong.
  • Thực phẩm giả, nhái: Thực phẩm giả, nhái, kém chất lượng vẫn còn tồn tại trên thị trường, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.
  • Sử dụng hóa chất độc hại: Một số cơ sở sản xuất, chế biến thực phẩm sử dụng hóa chất độc hại, ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng và môi trường.

Giải pháp:

  • Tăng cường tuyên truyền, giáo dục: Tăng cường tuyên truyền, giáo dục về VSATTP cho người dân, đặc biệt là các hộ kinh doanh nhỏ lẻ.
  • Hoàn thiện hệ thống quản lý: Hoàn thiện hệ thống quản lý VSATTP, tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm về VSATTP.
  • Đầu tư hạ tầng: Đầu tư hạ tầng phục vụ cho sản xuất, chế biến và bảo quản thực phẩm.
  • Nâng cao năng lực quản lý: Nâng cao năng lực quản lý VSATTP của các cơ quan chức năng.
  • Đào tạo nguồn nhân lực: Đào tạo nguồn nhân lực có chuyên môn về VSATTP.
  • Nâng cao nhận thức: Nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng của VSATTP.

8. Mọi người cùng hỏi

1. Thực trạng vệ sinh an toàn thực phẩm hiện nay tại Việt Nam là như thế nào?

Hiện nay, tình hình vệ sinh an toàn thực phẩm tại Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức. Mặc dù đã có sự cải thiện, nhưng vẫn tồn tại những vấn đề như việc kiểm soát chất lượng thực phẩm, đảm bảo an toàn từ nguồn gốc đến tay người tiêu dùng.

2. Có những thách thức chính nào đang ảnh hưởng đến vệ sinh an toàn thực phẩm ở Việt Nam?

Thách thức chính bao gồm quản lý chuỗi cung ứng không đồng đều, kiểm soát chất lượng thực phẩm tại các cấp khác nhau chưa đồng bộ, và sự thiếu nhận thức về vấn đề này trong cộng đồng.

3. Làm thế nào cơ quan quản lý và doanh nghiệp đang hợp tác để cải thiện vệ sinh an toàn thực phẩm?

Các cơ quan quản lý và doanh nghiệp đang hợp tác thông qua việc thúc đẩy thực hiện các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, đào tạo nhân viên và xây dựng hệ thống giám sát chặt chẽ.

4. Mức độ nhận thức của người tiêu dùng về vệ sinh an toàn thực phẩm có được cải thiện không?

Ngày càng nhiều người tiêu dùng tăng cường nhận thức về vệ sinh an toàn thực phẩm thông qua các chiến dịch truyền thông và giáo dục, nhưng vẫn còn công việc cần làm để nâng cao sự hiểu biết.

5. Các nguồn gốc và chuỗi cung ứng thực phẩm đối mặt với những vấn đề gì liên quan đến vệ sinh an toàn?

Nguồn gốc và chuỗi cung ứng thực phẩm thường gặp vấn đề về quản lý chất lượng, an toàn trong quá trình vận chuyển và bảo quản, đặt ra thách thức trong việc đảm bảo an toàn thực phẩm.

Vì vậy, nếu cơ sở, doanh nghiệp chuẩn bị đi vào hoạt động hoặc đang hoạt động mà chưa có giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, cần phải nhanh chóng đáp ứng các yêu cầu và tiến hành xin giấy chứng nhận theo quy định của pháp luật.

Vệ sinh an toàn thực phẩm là vấn đề quan trọng đối với sức khỏe cộng đồng. Mỗi cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp cần chung tay thực hiện các giải pháp nâng cao ATTP để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và cộng đồng. Nếu có bất kỳ vấn đề thắc mắc các bạn có thể liên hệ Pháp lý thực phẩm ACC để được giải đáp chi tiết và nhanh chóng nhất.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

087.790.7790